IPL to nie laser: szerokie światło wymaga kwalifikacji

IPL, czyli intense pulsed light, jest często potocznie wrzucany do tej samej kategorii co lasery, ale technicznie nie jest laserem. Laser emituje zwykle światło o określonej długości fali, natomiast IPL wykorzystuje szerokopasmowe, niekoherentne światło filtrowane w zależności od celu zabiegowego [1]. Dzięki temu może być stosowany w różnych wskazaniach estetycznych, takich jak rumień, przebarwienia, fotoodmładzanie czy redukcja owłosienia [1]. Ta wszechstronność nie oznacza jednak prostoty. IPL wymaga takiej samej powagi kwalifikacji jak inne technologie energetyczne.

Działanie IPL zależy od tego, jaki chromofor pochłania energię światła. Może to być melanina w przebarwieniach i włosach albo hemoglobina w zmianach naczyniowych. Systematyczny przegląd dotyczący IPL w odmładzaniu skóry wskazywał poprawę wybranych parametrów, takich jak teleangiektazje, rumień, tekstura, pory, hiperpigmentacja i cechy fotostarzenia, ale jednocześnie podkreślał brak pełnego konsensusu co do parametrów [2]. To ważne, ponieważ wynik zależy nie tylko od urządzenia, ale też od filtra, energii, czasu impulsu, liczby sesji i fototypu skóry. Szerokie światło musi być zawężone świadomą decyzją specjalisty.

Największym błędem jest traktowanie IPL jako łagodnej technologii „dla każdego”. Przegląd powikłań po IPL opisywał między innymi zaburzenia pigmentacji, strupy, oparzenia, infekcje, blizny, paradoksalny wzrost owłosienia i urazy okulistyczne [3]. Ryzyko rośnie przy świeżej opaleniźnie, wyższych fototypach, lekach fotouczulających, melasmie, aktywnym stanie zapalnym lub niewłaściwych parametrach. U pacjentów z przebarwieniami ciepło i światło mogą czasem pogorszyć problem, jeśli kwalifikacja jest błędna. To, że zabieg nie narusza skóry mechanicznie, nie oznacza braku ryzyka.

Szczególne znaczenie ma ochrona oczu. Przegląd dotyczący powikłań okulistycznych po zabiegach laserowych i świetlnych wskazuje, że uszkodzenia mogą obejmować między innymi rogówkę, tęczówkę i siatkówkę [4]. Pacjent nie powinien zdejmować osłon w trakcie procedury, a gabinet powinien dobrać zabezpieczenie do rodzaju urządzenia i obszaru zabiegowego. Po zabiegu konieczna jest fotoprotekcja, łagodna pielęgnacja i obserwacja skóry. Bezpieczny IPL zaczyna się od diagnozy, parametrów i ochrony, a nie od hasła „fotoodmładzanie”.

Źródła:

[1] Gade A. Intense Pulsed Light (IPL) Therapy. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island: StatPearls Publishing; updated 2025. PMID:35593833.

[2] Sales AFS, Pandolfo IL, Cruz MA, Parisi JR, Martignago CCS, et al. Intense Pulsed Light on skin rejuvenation: a systematic review. Arch Dermatol Res. 2022;314(9):823–838. doi:10.1007/s00403-021-02283-2. PMID:34609598.

[3] Agaronov AE, et al. Complications seen with the use of intense pulsed light sources. Dermatological Reviews. 2021;2:91–98. doi:10.1002/der2.57.

[4] Lee KWA, Chan KWL, Lee A, Lee CH, Wan J, Wong S, Yi KH. Ocular Complication in Facial Aesthetic Laser and Light Treatments: A Comprehensive Review. Diagnostics (Basel). 2024;14(18):2006. PMID:39335685.