Obrzęk limfatyczny po raku piersi: zabieg wymaga czujności

Obrzęk limfatyczny po leczeniu raka piersi jest problemem, który może wpływać na ciało, funkcję, wygląd i komfort psychiczny pacjentki. Może pojawić się po usunięciu lub napromienianiu węzłów chłonnych, ale jego ryzyko zależy od wielu czynników. NCBI Bookshelf opisuje obrzęk limfatyczny jako przewlekły stan wynikający z zaburzenia odpływu limfy, często po leczeniu onkologicznym [1]. W estetyce oznacza to konieczność większej ostrożności przy zabiegach naruszających skórę, masażach, procedurach cieplnych lub intensywnych technologiach. Nie każda procedura pielęgnacyjna jest neutralna dla układu limfatycznego.

W przypadku pacjentek po leczeniu raka piersi najważniejsze jest ustalenie, czy występuje obrzęk, ryzyko jego rozwoju, przebyte infekcje, ograniczenie ruchomości lub uczucie ciężkości kończyny. Leczenie obrzęku limfatycznego obejmuje zwykle elementy takie jak edukacja, pielęgnacja skóry, ćwiczenia, kompresja i manualny drenaż limfatyczny prowadzony przez odpowiednio przygotowanych specjalistów [1]. NICE w przeglądzie dotyczącym niefarmakologicznego postępowania w obrzęku limfatycznym po raku piersi analizuje między innymi kompleksową terapię przeciwobrzękową, ćwiczenia, pielęgnację skóry, edukację i kompresję [2]. To pokazuje, że temat należy do opieki wspierającej, a nie tylko do kosmetologii. Pacjentka z obrzękiem limfatycznym wymaga podejścia interdyscyplinarnego.

W gabinecie estetycznym szczególnie ważna jest ochrona skóry. Nawet niewielkie uszkodzenie naskórka może mieć większe znaczenie u osoby z zaburzonym odpływem limfy, zwłaszcza jeśli w przeszłości występowały infekcje lub cellulitis. Aktualny przegląd dotyczący zaleceń profilaktycznych w obrzęku limfatycznym po raku piersi podkreśla potrzebę równoważenia zaleceń ostrożnościowych z realnym poziomem dowodów [3]. Nie chodzi więc o straszenie pacjentki i zakazywanie wszystkiego, ale o unikanie niepotrzebnego ryzyka. Najbezpieczniejsza decyzja to ta podjęta po wywiadzie i konsultacji z zespołem prowadzącym.

Onkologia w medycynie estetycznej powinna wspierać jakość życia, ale nie może działać w oderwaniu od historii leczenia. Przegląd dotyczący rekomendacji dermoestetycznych dla pacjentek po raku piersi podkreśla znaczenie współpracy onkologów, dermatologów, specjalistów estetyki, fizjoterapeutów i innych członków zespołu [4]. Przed zabiegiem warto zapytać o zakres operacji, radioterapię, chemioterapię, hormonoterapię, immunoterapię, infekcje, gojenie i obecne dolegliwości. Pacjentka powinna mieć możliwość skonsultowania planu z lekarzem prowadzącym. Bezpieczeństwo onkologiczne jest ważniejsze niż szybkie wykonanie zabiegu estetycznego.

Źródła:

[1] Sleigh BC, Manna B. Lymphedema. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island: StatPearls Publishing; updated 2023. PMID:30725841.

[2] National Institute for Health and Care Excellence. Non-pharmacological management of lymphoedema in people who have, or have had, breast cancer. In: Early and locally advanced breast cancer: diagnosis and management. Evidence review P. NICE Guideline No. 101. London: NICE; 2025.

[3] Hunley J, Doubblestein D, Campione E. Current evidence on patient precautions for reducing breast cancer-related lymphedema manifestation and progression risks. Med Oncol. 2024;41(11):262. doi:10.1007/s12032-024-02408-3. PMID:39417905.

[4] Falcón González A, Gallegos Sancho MI, González Flores E, Galve Calvo E, Ruiz Vozmediano J, Domingo García P, et al. Beyond cancer treatment: dermo-aesthetic and other wellness recommendations for breast cancer patients. Clin Transl Oncol. 2025;27(3):909–934. doi:10.1007/s12094-024-03636-9. PMID:39210207.