RODO a zdjęcia „przed i po”: na co zgadza się pacjent?

Zdjęcia wykonywane w gabinecie mogą służyć dokumentowaniu stanu skóry i ocenie wyników leczenia. Fotografia pozwalająca zidentyfikować osobę stanowi dane osobowe, a jej treść lub kontekst mogą dodatkowo ujawniać informacje o zdrowiu. Umieszczenie zdjęcia w dokumentacji nie daje automatycznie prawa do wykorzystania go w promocji gabinetu. Publikacja w mediach społecznościowych oznacza bowiem inny cel przetwarzania. Zgoda na zabieg nie zastępuje zgody na takie wykorzystanie fotografii [1,2].

Zgodnie z RODO zgoda musi być dobrowolna, konkretna, świadoma i jednoznaczna. W praktyce pacjent powinien wiedzieć, jakie zdjęcia mają zostać wykorzystane, w jakim celu i gdzie będą dostępne. Ogólne sformułowanie o zgodzie na „dowolne wykorzystanie materiałów” może nie spełniać tych wymagań. Jeśli podstawą publikowania danych dotyczących zdrowia jest zgoda, musi mieć ona charakter wyraźny. Możliwość odmowy powinna być rzeczywista, bez presji i nieuzasadnionych negatywnych konsekwencji dla pacjenta [1,2].

Zasłonięcie oczu lub usunięcie nazwiska nie przesądza jeszcze o anonimowości fotografii. Identyfikacja może być możliwa na podstawie innych cech wyglądu albo informacji towarzyszących zdjęciu. Badanie jakościowe opublikowane w 2023 roku wykazało, że pacjenci różnie rozumieją rozpoznawalność na fotografiach klinicznych. Ich oczekiwania dotyczące prywatności mogą też zależeć od sposobu wykorzystania materiału. Dlatego zakres publikacji warto wyjaśnić na konkretnym przykładzie zdjęcia i opisu, zamiast ograniczać rozmowę do podpisania formularza [3].

Zgodę na przetwarzanie danych można wycofać, a procedura powinna być równie łatwa jak jej udzielenie. Wycofanie nie unieważnia wcześniejszego przetwarzania, które odbywało się zgodnie z prawem. Nie oznacza również automatycznego usunięcia dokumentacji medycznej przechowywanej na odrębnej podstawie prawnej [1,2]. Decyzja o zabiegu wymaga konsultacji z właściwym specjalistą, natomiast decyzja o publikacji zdjęć powinna pozostać od niej odrębna. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej dotyczącej konkretnego przypadku.

Źródła:

[1] Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej. Rozporządzenie (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. — ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Dz Urz UE L 119. 2016:1–88. W szczególności art. 4, 5, 7 i 9.

[2] European Data Protection Board. Guidelines 05/2020 on consent under Regulation 2016/679. Version 1.1. 2020.

[3] Oh Y, Sun M, Gu L, i wsp. Dermatology patient perspectives regarding consent, privacy, security, and identifiability of clinical photography at a tertiary cancer center: A qualitative study. JAAD Int. 2023;12:121–123. DOI: 10.1016/j.jdin.2023.05.010.