NMF: naturalne nawilżenie skóry to więcej niż krem

NMF, czyli natural moisturizing factor, to naturalny czynnik nawilżający obecny w warstwie rogowej skóry. Nie jest jedną substancją, ale mieszaniną związków wiążących wodę, takich jak aminokwasy, mocznik, mleczany, PCA i elektrolity [1]. Dzięki nim warstwa rogowa może utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia, elastyczność i prawidłowe złuszczanie. Gdy NMF jest obniżony lub wypłukiwany, skóra może stać się szorstka, matowa, napięta i bardziej reaktywna. Nawilżenie skóry nie polega tylko na dołożeniu kremu, ale na wspieraniu jej własnych mechanizmów retencji wody.

NMF powstaje między innymi z rozpadu filagryny, czyli białka ważnego dla prawidłowej budowy bariery naskórkowej. Składniki NMF są higroskopijne, co oznacza, że przyciągają i wiążą wodę w warstwie rogowej [1], [2]. Dlatego mają znaczenie dla miękkości, elastyczności i komfortu skóry. Częste mycie, silne detergenty, niska wilgotność powietrza, choroby zapalne skóry i agresywna pielęgnacja mogą zaburzać równowagę bariery. Skóra odwodniona często potrzebuje mniej drażnienia, a nie kolejnego mocnego aktywu.

Badania nad usuwaniem NMF ze stratum corneum pokazują, że wypłukanie tych cząsteczek wpływa na właściwości molekularne lipidów i keratyny w warstwie rogowej [3]. W praktyce można to przełożyć na prostą obserwację: skóra po zbyt częstym myciu lub nadmiernym złuszczaniu staje się mniej elastyczna i bardziej skłonna do łuszczenia. Dlatego w kosmetologii estetycznej warto pytać pacjenta nie tylko o serum i zabiegi, ale też o oczyszczanie, toniki, kwasy i retinoidy. Jeśli rutyna stale narusza barierę, nawet najlepszy krem nawilżający może działać zbyt krótko. NMF trzeba chronić, nie tylko próbować go uzupełniać.

Produkty wspierające NMF mogą zawierać mocznik, aminokwasy, PCA, mleczany, glicerynę, kwas hialuronowy lub inne humektanty. Ich działanie najlepiej sprawdza się w formule łączącej humektanty, emolienty i składniki ograniczające utratę wody [4]. Przy skórze wrażliwej, AZS, trądziku różowatym albo po zabiegach ważna jest prostota formuły i brak drażniących dodatków. Pacjent powinien obserwować, czy po aplikacji pojawia się komfort, czy raczej pieczenie i ściągnięcie. Dobra pielęgnacja nawilżająca nie musi być spektakularna — ma przywracać skórze funkcję i tolerancję.

Źródła:

[1] Baldwin H, Del Rosso J. Going Beyond Ceramides in Moisturizers: The Role of Natural Moisturizing Factors. J Drugs Dermatol. 2024;23(6):466–471. doi:10.36849/JDD.8358. PMID:38834224.

[2] Harwood A, Nassereddin A, Krishnamurthy K. Moisturizers. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island: StatPearls Publishing; updated 2024.

[3] Gunnarsson M, Mojumdar EH, Topgaard D, Sparr E. Extraction of natural moisturizing factor from the stratum corneum and its implication on skin molecular mobility. J Colloid Interface Sci. 2021;604:480–491. doi:10.1016/j.jcis.2021.07.012. PMID:34273783.

[4] Baker P, Lin TK, Phillips TJ. Skin Barrier Function: The Interplay of Physical, Chemical, and Immunologic Properties. Cells. 2023;12(23):2745. PMCID:PMC10706187.