Mit: kolagen w kremie odbudowuje kolagen skóry

Jednym z częstych mitów pielęgnacyjnych jest przekonanie, że krem z kolagenem działa tak, jakby „dokładał” nowy kolagen bezpośrednio do skóry właściwej. W rzeczywistości kolagen jest dużym białkiem strukturalnym, które naturalnie występuje w skórze i odpowiada między innymi za jej podporę, gęstość i elastyczność [1]. Kosmetyk z kolagenem może wspierać nawilżenie, komfort i film ochronny na powierzchni skóry, ale nie należy mylić tego z odbudową głębokiej sieci włókien kolagenowych. Skóra właściwa nie działa jak magazyn, do którego można po prostu „włożyć” kolagen z kremu. To, że składnik występuje naturalnie w skórze, nie oznacza, że po aplikacji miejscowej działa identycznie jak kolagen w tkance.

Faktem jest, że preparaty zawierające kolagen lub jego pochodne mogą mieć pewne korzyści kosmetyczne. Przegląd z 2024 roku wskazuje, że produkty z kolagenem i jego peptydami mogą poprawiać wybrane parametry skóry, takie jak nawilżenie, elastyczność, gęstość czy transepidermalna utrata wody [1]. Warto jednak pamiętać, że skuteczność zależy od rodzaju cząsteczki, jej wielkości, formulacji produktu, nośnika i sposobu stosowania. Inaczej należy oceniać klasyczny kolagen w kremie, inaczej hydrolizowane peptydy kolagenowe, a jeszcze inaczej preparaty iniekcyjne lub suplementy. Samo słowo „kolagen” na etykiecie nie mówi jeszcze, co produkt realnie zrobi w skórze.

W pielęgnacji przeciwstarzeniowej lepiej myśleć o składnikach, które wspierają procesy skóry, zamiast oczekiwać prostego „uzupełnienia” włókien. Przegląd strategii miejscowego odmładzania skóry podkreśla, że najlepiej udokumentowane działania dotyczą między innymi retinoidów, fotoprotekcji, wybranych antyoksydantów i składników wpływających na przebudowę macierzy pozakomórkowej [2]. Badanie pilotażowe nad miejscowym peptydem kolagenowym wykazało poprawę wybranych parametrów skóry po 4 tygodniach, ale obejmowało małą grupę i konkretną formułę [3]. To oznacza, że takich wyników nie można automatycznie przenosić na każdy krem kolagenowy dostępny na rynku. Dowód dla jednej formuły nie jest dowodem dla całej kategorii produktów.

Pacjent powinien traktować krem z kolagenem jako element pielęgnacji, a nie substytut zabiegów, leczenia dermatologicznego czy ochrony przeciwsłonecznej. Jeśli celem jest poprawa jędrności, tekstury, fotostarzenia lub wiotkości, zwykle potrzebna jest szersza strategia. Może ona obejmować SPF, retinoidy, antyoksydanty, składniki barierowe, procedury gabinetowe i ocenę stylu życia. Przy skórze wrażliwej lub po zabiegach ważniejsza od modnego składnika może być tolerancja całej formuły. Fakt jest prosty: kolagen w kosmetyku może wspierać jakość skóry, ale nie „wbudowuje się” automatycznie w skórę właściwą jak nowa rusztowana tkankowa.

Źródła:

[1] Jadach B, Mielcarek Z, Osmałek T. Use of Collagen in Cosmetic Products. Curr Issues Mol Biol. 2024;46(3):2043–2070. doi:10.3390/cimb46030132. PMID:38534748.

[2] Griffiths TW, Watson REB, Langton AK. Skin ageing and topical rejuvenation strategies. Br J Dermatol. 2023;189(Suppl 1):i17–i23. doi:10.1093/bjd/ljad282. PMID:37903073.

[3] Lee YI, Lee SG, Jung I, Suk J, Lee MH, Kim DU, Lee JH. Effect of a Topical Collagen Tripeptide on Antiaging and Inhibition of Glycation of the Skin: A Pilot Study. Int J Mol Sci. 2022;23(3):1101. doi:10.3390/ijms23031101. PMID:35163025.