Dexpanthenol: składnik kojący, który wspiera barierę skóry

Dexpanthenol, znany także jako prowitamina B5, jest składnikiem często obecnym w preparatach do skóry suchej, podrażnionej i wymagającej regeneracji. W kosmetologii estetycznej warto patrzeć na niego nie jak na modny aktyw, lecz jak na składnik wspierający barierę naskórkową. Literatura opisuje jego działanie nawilżające, łagodzące i wspomagające regenerację powierzchownych uszkodzeń skóry [1]. To szczególnie ważne w pielęgnacji skóry po nadmiernym złuszczaniu, przesuszeniu lub ekspozycji na czynniki drażniące. Nie oznacza to jednak, że dexpanthenol zastępuje leczenie dermatologiczne lub opiekę po każdym zabiegu.

Dexpanthenol jest przekształcany w organizmie do kwasu pantotenowego, który bierze udział w wielu procesach metabolicznych. W pielęgnacji miejscowej znaczenie ma przede wszystkim jego wpływ na nawilżenie warstwy rogowej, zmniejszenie szorstkości i wsparcie komfortu skóry [2]. Przeglądy podkreślają, że preparaty z dexpanthenolem mogą pomagać w sytuacjach, w których bariera skóry jest osłabiona [1], [2]. Pacjent często opisuje taki stan jako pieczenie, ściągnięcie, łuszczenie lub „nadwrażliwość na wszystko”. To sygnał, że skóra może potrzebować odbudowy, a nie kolejnego mocnego składnika aktywnego.

Dexpanthenol jest również badany w kontekście gojenia po procedurach medycznych i kosmetycznych. Przegląd z 2020 roku wskazuje, że miejscowe stosowanie dexpanthenolu może wspierać powierzchowne gojenie i regenerację po zabiegach naruszających skórę [3]. W praktyce nie oznacza to jednak, że każdy krem z tym składnikiem nadaje się bezpośrednio po laserze, peelingu czy mikronakłuwaniu. Po procedurach gabinetowych ważna jest cała formuła produktu, jałowość, brak drażniących dodatków i zgodność z zaleceniami specjalisty. Składnik kojący działa najlepiej wtedy, gdy nie jest połączony z substancjami, które skórę dodatkowo drażnią.

W codziennej pielęgnacji dexpanthenol może być przydatny przy skórze suchej, wrażliwej, reaktywnej, po retinoidach lub po zbyt intensywnej eksfoliacji. Badania nad barierą skórną wskazywały, że preparaty z dexpanthenolem mogą poprawiać nawodnienie warstwy rogowej i zmniejszać cechy podrażnienia [4]. Warto jednak pamiętać, że sam dexpanthenol nie rozwiąże problemu, jeśli pacjent stale przeciąża skórę kwasami, retinoidami, peelingami i zbyt mocnym oczyszczaniem. Czasem najlepszą strategią jest uproszczenie rutyny na kilka tygodni. Regeneracja skóry często wymaga mniej bodźców, a nie większej liczby produktów.

Źródła:

[1] Ebner F, Heller A, Rippke F, Tausch I. Topical use of dexpanthenol in skin disorders. Am J Clin Dermatol. 2002;3(6):427–433. PMID:12113650.

[2] Proksch E, de Bony R, Trapp S, Boudon S. Topical use of dexpanthenol: a 70th anniversary article. J Dermatolog Treat. 2017;28(8):766–773. doi:10.1080/09546634.2017.1325310. PMID:28503966.

[3] Gorski J, et al. Dexpanthenol in Wound Healing after Medical and Cosmetic Interventions: Postprocedure Wound Healing. Pharmaceuticals (Basel). 2020;13(7):138. PMID:32610604.

[4] Proksch E, Nissen HP. Dexpanthenol enhances skin barrier repair and reduces inflammation after sodium lauryl sulphate-induced irritation. J Dermatolog Treat. 2002;13(4):173–178. PMID:19753737.