Laser frakcyjny na blizny potrądzikowe: typ blizny decyduje

Blizny potrądzikowe nie są jednym problemem, dlatego nie powinny być leczone jednym schematem laserowym. Inaczej zachowują się blizny typu ice pick, inaczej boxcar, a jeszcze inaczej blizny rolling, które często są związane ze zrostami w głębszych warstwach skóry. Przegląd badań klinicznych dotyczących laserów i urządzeń energetycznych wskazuje, że poprawa blizn może być obserwowana po różnych technologiach, ale dobór metody powinien zależeć od typu blizny i oczekiwanego czasu rekonwalescencji [1]. To oznacza, że laser nie jest „gumką” do śladów po trądziku, tylko narzędziem wymagającym kwalifikacji. Pierwszym krokiem jest rozpoznanie rodzaju blizny, a dopiero później wybór urządzenia.

Lasery ablacyjne, takie jak frakcyjny CO₂ lub Er:YAG, działają intensywniej, ponieważ powodują kontrolowane uszkodzenie i przebudowę skóry. Mogą dawać wyraźniejszą poprawę w wybranych bliznach, ale zwykle wiążą się z dłuższym gojeniem, większym rumieniem i większą potrzebą ochrony skóry po zabiegu [1]. Lasery nieablacyjne działają łagodniej i zwykle mają krótszy czas rekonwalescencji, ale efekt może być bardziej stopniowy. Międzynarodowe rekomendacje dotyczące urządzeń energetycznych w leczeniu blizn potrądzikowych podkreślają, że dobór technologii powinien uwzględniać aktywność trądziku, rodzaj blizn, fototyp skóry i możliwość terapii łączonych [2]. Silniejszy laser nie zawsze jest lepszym wyborem dla konkretnego pacjenta.

Szczególnej ostrożności wymagają osoby z wyższymi fototypami skóry i skłonnością do przebarwień pozapalnych. Przegląd dotyczący laserowego leczenia blizn potrądzikowych w skórze koloru wskazuje, że zabiegi mogą być skuteczne, ale wymagają dopasowania parametrów i pełnego omówienia ryzyka [3]. Przebarwienie pozapalne może być dla pacjenta równie obciążające jak sama blizna, dlatego fotoprotekcja i przygotowanie skóry mają znaczenie. Świeża opalenizna, aktywny stan zapalny, infekcja lub nieustabilizowany trądzik mogą być powodem odroczenia procedury. Bezpieczeństwo laseroterapii zależy od skóry, nie tylko od klasy urządzenia.

Pacjent powinien wiedzieć, że laserowe leczenie blizn to zwykle proces, a nie pojedyncza wizyta. Często potrzebne są serie zabiegów, odstępy między sesjami i ewentualne łączenie metod, na przykład z subcision, mikronakłuwaniem, RF mikroigłową lub preparatami regeneracyjnymi. W analizie powikłań po laserach, peelingach i urządzeniach energetycznych opisywano między innymi rumień pozapalny, przebarwienia, odbarwienia oraz blizny przerostowe i zanikowe [4]. Dlatego pacjent powinien otrzymać informację o czasie gojenia, pielęgnacji pozabiegowej i objawach alarmowych. Najlepszy plan terapii blizn to ten, który łączy skuteczność z kontrolą ryzyka.

Źródła:

[1] Ziebart RL, Antezana LA, Crum OM, Lynch M, Wyles SP. Laser and Energy Treatments for Acne Scarring: A Review of Clinical Trials. J Drugs Dermatol. 2024;23(12):1058–1062. doi:10.36849/JDD.8195. PMID:39630683.

[2] Salameh F, Shumaker PR, Goodman GJ, et al. Energy-based devices for the treatment of acne scars: 2022 international consensus recommendations. Lasers Surg Med. 2022;54(1):10–26. doi:10.1002/lsm.23484. PMID:34719045.

[3] Havelin A, Seukeran DC. Laser treatment of acne scarring in skin of colour. Clin Exp Dermatol. 2023;48(5):443–447. doi:10.1093/ced/llac024. PMID:36763696.

[4] Murray TN, Lohray R, Schultz KP, Boutros S, Friedman PM. Complications of Chemical Peels, Lasers, and Energy-Based Device Procedures Performed by Core Cosmetic Physicians: A Retrospective Analysis. Lasers Surg Med. 2024;56(7):619–624. doi:10.1002/lsm.23820. PMID:39051745.