Tlenki żelaza w SPF: ochrona przed światłem widzialnym

Fotoprotekcja w kosmetologii estetycznej nie kończy się na klasycznym SPF. SPF odnosi się głównie do ochrony przed UVB, a nowoczesna ochrona skóry coraz częściej uwzględnia także UVA i światło widzialne. Ma to szczególne znaczenie u osób z melasmą, przebarwieniami pozapalnymi i wyższymi fototypami skóry. Tlenki żelaza są pigmentami stosowanymi w produktach barwionych, które mogą zwiększać ochronę przed wybranym zakresem światła widzialnego [1]. Dlatego krem tonujący z filtrem może mieć funkcję nie tylko estetyczną, ale także ochronną.

Światło widzialne, szczególnie w zakresie wysokoenergetycznym, może nasilać pigmentację u osób predysponowanych. Przegląd dotyczący barwionych filtrów wskazuje, że produkty zawierające tlenki żelaza mogą być ważnym elementem fotoprotekcji wykraczającej poza promieniowanie UV [1]. Badanie dotyczące skóry koloru wykazało, że formuły z tlenkami żelaza lepiej ograniczały pigmentację indukowaną światłem widzialnym niż wybrane formuły bez tych pigmentów [2]. To nie oznacza, że każdy produkt z kolorem działa tak samo. Skład, odcień i ilość aplikowanego produktu mają znaczenie praktyczne.

W melasmie ochrona przed światłem widzialnym może wpływać na skuteczność całej strategii. Randomizowane badanie porównujące fotoprotekcję UV z ochroną UV plus światło widzialne wykazało lepsze wyniki przy zastosowaniu preparatu zawierającego tlenki żelaza jako element terapii melasmy [3]. To ważne, ponieważ pacjenci często koncentrują się na serum rozjaśniającym, pomijając codzienną ochronę. Przy przebarwieniach ochrona przeciwsłoneczna nie jest dodatkiem do pielęgnacji, lecz jej podstawą. Bez konsekwentnej fotoprotekcji trudno oczekiwać stabilnej poprawy kolorytu.

Nowsze badania oceniają także realne stosowanie preparatów z SPF i tlenkami żelaza u osób z melasmą oraz fotouszkodzeniami [4]. W praktyce liczy się nie tylko deklaracja na opakowaniu, ale regularność, ilość produktu, reaplikacja i dopasowanie koloru do skóry. Jeżeli kosmetyk zostawia nieakceptowalny odcień, pacjent prawdopodobnie będzie nakładał go zbyt mało albo nieregularnie. Dlatego dobór fotoprotekcji powinien łączyć wiedzę o składnikach z realną użytecznością produktu. Najlepszy filtr to ten, który pacjent stosuje prawidłowo i codziennie.

Źródła:

[1] Lyons AB, Trullas C, Kohli I, Hamzavi IH, Lim HW. Photoprotection beyond ultraviolet radiation: A review of tinted sunscreens. J Am Acad Dermatol. 2021;84(5):1393–1397. doi:10.1016/j.jaad.2020.04.079. PMID:32335182.

[2] Dumbuya H, Grimes PE, Lynch S, Ji K, Brahmachary M, Zheng Q, Bouez C, Wangari-Talbot J. Impact of Iron-Oxide Containing Formulations Against Visible Light-Induced Skin Pigmentation in Skin of Color Individuals. J Drugs Dermatol. 2020;19(7):712–717. doi:10.36849/JDD.2020.5032. PMID:32726103.

[3] Castanedo-Cazares JP, Hernandez-Blanco D, Carlos-Ortega B, Fuentes-Ahumada C, Torres-Alvarez B. Near-visible light and UV photoprotection in the treatment of melasma: a double-blind randomized trial. Photodermatol Photoimmunol Photomed. 2014;30(1):35–42. doi:10.1111/phpp.12086. PMID:24313385.

[4] Grimes PE, Paturi J, Chen Y, Wangari-Olivero J, Dumbuya H, Yan X, Lynch S, Zheng Q. Photoprotection Efficacy of Sun Protection Factor and Iron Oxide Formulations in Diverse Skin With Melasma and Photodamage. J Drugs Dermatol. 2025;24(7):662–667. doi:10.36849/JDD.9240. PMID:40627587.