Reakcja alergiczna po zabiegu: gabinet musi mieć plan

Reakcje alergiczne w gabinecie estetycznym są rzadkie, ale ich potencjalne konsekwencje wymagają przygotowania. Pacjent może reagować na preparat, składnik pomocniczy, środek znieczulający, lateks, środek dezynfekcyjny, hialuronidazę albo inne substancje użyte w procedurze. Objawy mogą obejmować świąd, pokrzywkę, obrzęk, rumień, duszność, chrypkę, zawroty głowy, nudności albo gwałtowne pogorszenie samopoczucia [1]. Anafilaksja jest najcięższą postacią ostrej reakcji alergicznej i wymaga natychmiastowego postępowania medycznego [1]. Dlatego gabinet nie może zakładać, że skoro zabiegi są planowe i estetyczne, sytuacja nagła się nie wydarzy.

W przypadku wypełniaczy kwasu hialuronowego reakcje nadwrażliwości opisywano zarówno jako reakcje opóźnione, jak i rzadsze reakcje ostrzejsze [2]. Case reporty pokazują, że anafilaksja po procedurach estetycznych jest możliwa, choć należy do zdarzeń rzadkich [3]. Trudność polega na tym, że obrzęk, zaczerwienienie lub dyskomfort po zabiegu mogą być początkowo mylone z typową reakcją pozabiegową. Nie każdy obrzęk jest alergią, ale nie każdy powinien być bagatelizowany jako „normalne gojenie”. Różnicowanie objawów po zabiegu jest częścią bezpieczeństwa, nie dodatkiem do usługi.

Szczególny temat dotyczy hialuronidazy, która może być używana przy powikłaniach lub korektach po wypełniaczach HA. Wytyczne dotyczące jej stosowania w medycynie estetycznej zwracają uwagę na wskazania, przygotowanie, możliwe reakcje nadwrażliwości i konieczność właściwego postępowania [4]. Oznacza to, że gabinet wykonujący iniekcje powinien nie tylko posiadać preparat, ale też wiedzieć, kiedy i jak go użyć oraz jak reagować na potencjalną reakcję pacjenta. Sama obecność hialuronidazy w szufladzie nie jest jeszcze procedurą bezpieczeństwa. Leczenie powikłań też może mieć swoje powikłania.

Pacjent przed zabiegiem powinien być pytany o wcześniejsze reakcje alergiczne, anafilaksję, astmę, reakcje na leki, znieczulenia, jad owadów, lateks i wcześniejsze zabiegi estetyczne. Gabinet powinien mieć jasny protokół reagowania, dostęp do odpowiedniego wyposażenia, przeszkolony personel i dokumentację zdarzenia. WAO wskazuje, że adrenalina domięśniowa pozostaje leczeniem pierwszego wyboru w anafilaksji, ale w treściach dla pacjentów najważniejsze jest podkreślenie konieczności natychmiastowej pomocy medycznej, bez samodzielnego leczenia [1]. Po każdej cięższej reakcji pacjent powinien otrzymać zalecenie dalszej diagnostyki alergologicznej i informację o użytych substancjach. Bezpieczna medycyna estetyczna zakłada scenariusze awaryjne jeszcze przed pierwszym wkłuciem.

Źródła:

[1] Cardona V, Ansotegui IJ, Ebisawa M, El-Gamal Y, Fernandez Rivas M, Fineman S, et al. World Allergy Organization Anaphylaxis Guidance 2020. World Allergy Organ J. 2020;13(10):100472. doi:10.1016/j.waojou.2020.100472. PMID:33204386.

[2] Rowland-Warmann MJ. Hypersensitivity reaction to hyaluronic acid dermal filler following novel coronavirus infection — a case report. J Cosmet Dermatol. 2021;20(5):1557–1562. doi:10.1111/jocd.14074. PMID:33735503.

[3] Kato K, Inoue E. An anaphylactic reaction after simultaneous injection of hyaluronic acid fillers and human collagen. J Cosmet Laser Ther. 2022;24(1–5):60–62. doi:10.1080/14764172.2022.2099899. PMID:35880635.

[4] Murray G, Convery C, Walker L, Davies E. Guideline for the safe use of hyaluronidase in aesthetic medicine, including modified high-dose protocol. J Clin Aesthet Dermatol. 2021;14(8):E69–E75. PMID:34840662.