Powikłania estetyczne: kiedy liczą się minuty, nie trend

W medycynie estetycznej bezpieczeństwo nie polega na twierdzeniu, że powikłania się nie zdarzają. Odpowiedzialne podejście polega na tym, że specjalista potrafi im zapobiegać, wcześnie je rozpoznawać i właściwie reagować. Do łagodnych reakcji mogą należeć siniaki, obrzęk, tkliwość, przejściowy rumień lub krótkotrwały dyskomfort [2]. Problem zaczyna się wtedy, gdy objawy są nietypowe, narastają albo wskazują na zaburzenie ukrwienia, infekcję lub uszkodzenie tkanek. Pacjent powinien wiedzieć, co jest normalne, a co wymaga pilnego kontaktu z gabinetem.

Jednym z najpoważniejszych powikłań po wypełniaczach kwasu hialuronowego jest niedrożność naczyniowa. Może pojawić się wtedy, gdy preparat dostanie się do naczynia lub uciska je w sposób zaburzający przepływ krwi [1]. Objawy alarmowe mogą obejmować silny ból, zblednięcie skóry, marmurkowaty wzór, zaburzenia czucia, postępujące zasinienie lub objawy w obrębie oka. Wytyczne dotyczące postępowania w takich sytuacjach podkreślają znaczenie szybkiej identyfikacji niedokrwienia i natychmiastowego wdrożenia procedury ratunkowej [1]. To nie jest powikłanie do obserwowania przez kilka dni.

Toksyna botulinowa ma inny profil ryzyka niż wypełniacze. Działania niepożądane mogą wynikać z dawki, miejsca podania, dyfuzji preparatu, indywidualnej anatomii i reakcji mięśni [2]. W praktyce mogą pojawić się między innymi asymetria, nadmierne osłabienie mięśni, opadanie powieki lub brwi, zaburzenia mimiki albo niezadowolenie z efektu. Większość takich problemów ma charakter przejściowy, ale nie zwalnia to z obowiązku prawidłowej kwalifikacji i dokumentacji [2]. Bezpieczna iniekcja zaczyna się od anatomii, a kończy na kontroli pozabiegowej.

Powikłania mogą dotyczyć również laserów, peelingów i urządzeń energetycznych. W analizie przypadków po takich procedurach opisywano blizny przerostowe i zanikowe, rumień pozapalny, przebarwienia oraz odbarwienia [3]. Opracowania dotyczące laserów wskazują też na ryzyko oparzeń, infekcji, dyspigmentacji i urazów oka, zwłaszcza gdy parametry, kwalifikacja lub ochrona są nieprawidłowe [4]. Dlatego gabinet powinien mieć nie tylko sprzęt i preparaty, ale także protokoły postępowania w powikłaniach. Pacjent ma prawo zapytać, kto wykona zabieg, jakie ma kwalifikacje i co stanie się, jeśli pojawi się problem.

Źródła:

[1] Murray G, Convery C, Walker L, Davies E. Guideline for the Management of Hyaluronic Acid Filler-induced Vascular Occlusion. J Clin Aesthet Dermatol. 2021;14(5):E61–E69. PMID:34188752; PMCID:PMC8211329.

[2] Di Santis ÉP, Hirata SH, Di Santis GM, Yarak S. Adverse effects of the aesthetic use of botulinum toxin and dermal fillers on the face: a narrative review. An Bras Dermatol. 2025;100(1):87–103. doi:10.1016/j.abd.2024.04.007. PMID:39616095; PMCID:PMC11745296.

[3] Murray TN, Lohray R, Schultz KP, Boutros S, Friedman PM. Complications of Chemical Peels, Lasers, and Energy-Based Device Procedures Performed by Core Cosmetic Physicians: A Retrospective Analysis. Lasers Surg Med. 2024;56(7):619–624. doi:10.1002/lsm.23820. PMID:39051745.

[4] Daniels P, Prohaska J, Taylor A, Lum A, Hohman MH. Laser Complications. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; updated 2026 Mar 6. PMID:30335281.