Hialuronidaza po wypełniaczu: pomoc, nie gumka do mazania

Hialuronidaza jest często kojarzona z szybkim „rozpuszczaniem” wypełniacza, ale takie uproszczenie może być mylące. To enzym stosowany przede wszystkim w odniesieniu do preparatów na bazie kwasu hialuronowego, a nie do każdego rodzaju wypełniacza. W praktyce może być wykorzystywany zarówno w sytuacjach pilnych, jak i w niektórych korektach estetycznych, ale wymaga właściwego rozpoznania problemu [1]. Inaczej ocenia się grudkę, asymetrię lub efekt Tyndalla, a inaczej podejrzenie zaburzenia ukrwienia. Dlatego hialuronidaza nie jest narzędziem kosmetycznego „cofania decyzji”, lecz elementem medycznego postępowania.

Największe znaczenie hialuronidaza ma w przypadku podejrzenia niedrożności naczyniowej po podaniu wypełniacza kwasu hialuronowego. Taka sytuacja może prowadzić do niedokrwienia tkanek, bólu, zblednięcia skóry, zmian siateczkowatych, martwicy, a w wyjątkowo ciężkich przypadkach do powikłań okulistycznych [2]. Wtedy liczy się szybkie rozpoznanie, odpowiedni protokół i doświadczenie osoby prowadzącej pacjenta. Nie jest to powikłanie, które powinno być obserwowane przez kilka dni bez reakcji. Czas i kwalifikacje specjalisty mogą mieć w takiej sytuacji kluczowe znaczenie.

W zastosowaniach niepilnych hialuronidaza bywa rozważana przy nadkorekcji, niepożądanym rozmieszczeniu preparatu, wybranych grudkach lub efekcie prześwitywania wypełniacza. Przeglądy wskazują jednak, że dokładne protokoły dawkowania różnią się w zależności od okolicy, rodzaju problemu, ilości preparatu i czasu od zabiegu [1]. Nie istnieje jeden prosty schemat, który można bezpiecznie zastosować u wszystkich pacjentów. Wytyczne dotyczące użycia hialuronidazy podkreślają potrzebę znajomości wskazań, przeciwwskazań i sposobu przygotowania preparatu [3]. Indywidualna ocena jest ważniejsza niż mechaniczne podanie standardowej dawki.

Hialuronidaza również może powodować działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości. Przegląd dotyczący alergii na hialuronidazę wskazuje, że wcześniejsze ekspozycje lub uczulenie związane z jadem owadów mogą mieć znaczenie w ocenie ryzyka [4]. To nie oznacza, że każda osoba po ukąszeniu owada ma przeciwwskazanie do zabiegu, ale wywiad powinien być dokładny. Pacjent powinien wiedzieć, jaki preparat został użyty, gdzie został podany i jak skontaktować się z gabinetem w razie problemu. Bezpieczne iniekcje wymagają nie tylko dobrej techniki, ale także planu postępowania, dokumentacji i możliwości kontroli.

Źródła:

[1] Kroumpouzos G, Treacy P. Hyaluronidase for Dermal Filler Complications: Review of Applications and Dosage Recommendations. JMIR Dermatol. 2024;7:e50403. doi:10.2196/50403. PMID:38231537.

[2] Borzabadi-Farahani A, Mosahebi A, Zargaran D. A Scoping Review of Hyaluronidase Use in Managing the Complications of Aesthetic Interventions. Aesthetic Plast Surg. 2024;48(6):1193–1209. doi:10.1007/s00266-022-03207-9. PMID:36536092.

[3] Murray G, Convery C, Walker L, Davies E. Guideline for the Safe Use of Hyaluronidase in Aesthetic Medicine, Including Modified High-dose Protocol. J Clin Aesthet Dermatol. 2021;14(8):E69–E75. PMID:34840662.

[4] Guliyeva G, Huayllani MT, Kraft C, Lehrman C, Kraft MT. Allergic Complications of Hyaluronidase Injection: Risk Factors, Treatment Strategies, and Recommendations for Management. Aesthetic Plast Surg. 2024;48(1):156–166. doi:10.1007/s00266-023-03348-5. PMID:37145319.