Ginekologia estetyczna: ostrożnie z hasłem „rejuvenacja”

Ginekologia estetyczna dotyczy obszaru, w którym wygląd, komfort, seksualność i zdrowie bardzo często się przenikają. Dlatego nie powinna być sprowadzana do marketingowego hasła „odmładzania okolic intymnych”. Objawy takie jak suchość, pieczenie, ból podczas współżycia, świąd czy dyskomfort mogą mieć różne przyczyny i wymagają diagnostyki ginekologicznej. Nie zawsze są problemem estetycznym, nawet jeśli pacjentka opisuje je językiem wyglądu lub komfortu. Pierwszym etapem powinna być rozmowa, badanie i wykluczenie chorób wymagających leczenia.

W ostatnich latach dużo uwagi poświęcono laserom i urządzeniom energetycznym stosowanym w objawach zespołu moczowo-płciowego menopauzy. Przeglądy systematyczne wskazują, że część badań sugerowała poprawę wybranych objawów, ale jednocześnie podkreślano, że skuteczność i bezpieczeństwo tej terapii nie zostały jednoznacznie ustalone [1]. Randomizowane badania z procedurą pozorowaną są szczególnie ważne, bo pozwalają oddzielić realny efekt procedury od efektu oczekiwania i opieki medycznej [2]. Obiecujące wyniki nie są tym samym co pełna pewność kliniczna. W praktyce pacjentka powinna otrzymać informację o poziomie dowodów, a nie tylko o potencjalnych korzyściach.

Szczególną ostrożność należy zachować wobec procedur określanych jako „vaginal rejuvenation”. Komunikaty regulatorów zwracały uwagę, że bezpieczeństwo i skuteczność urządzeń energetycznych do takich wskazań nie zostały ustalone, a zgłaszane powikłania obejmowały między innymi oparzenia, bliznowacenie, ból podczas współżycia i ból przewlekły [3]. Stanowisko ICS i ISSVD wskazywało również, że określenie „rejuvenacja” nie jest terminem naukowo zdefiniowanym i zalecało unikanie takich procedur poza właściwie zaprojektowanymi badaniami klinicznymi w wielu wskazaniach [4]. Język marketingowy nie może zastępować kwalifikacji medycznej. Dotyczy to zwłaszcza pacjentek po leczeniu onkologicznym, w okresie menopauzy lub z przewlekłymi dolegliwościami sromu i pochwy.

Odpowiedzialna ginekologia estetyczna wymaga współpracy z lekarzem, rzetelnej zgody i realistycznego omówienia możliwych efektów. Pacjentka powinna wiedzieć, czy procedura ma cel estetyczny, funkcjonalny, wspomagający, czy eksperymentalny. Ważne jest także omówienie alternatyw, takich jak leczenie miejscowe, fizjoterapia uroginekologiczna, edukacja seksualna lub leczenie chorób skóry i błon śluzowych. Bezpieczeństwo intymne oznacza prawo do informacji, intymności, delikatności i braku presji sprzedażowej. Zabieg powinien być rozważany dopiero wtedy, gdy istnieje jasne wskazanie i świadoma zgoda pacjentki.

Źródła:

[1] Mension E, Alonso I, Tortajada M, Matas I, Gómez S, Ribera L, et al. Vaginal laser therapy for genitourinary syndrome of menopause — systematic review. Maturitas. 2022;156:37–59. doi:10.1016/j.maturitas.2021.06.005. PMID:34217581.

[2] Page AS, Verbakel JY, Verhaeghe J, Latul YP, Housmans S, Deprest J. Laser versus sham for genitourinary syndrome of menopause: A randomised controlled trial. BJOG. 2023;130(3):312–319. doi:10.1111/1471-0528.17335. PMID:36349391.

[3] United States Food and Drug Administration. FDA Warns Against Use of Energy-Based Devices to Perform Vaginal “Rejuvenation” or Vaginal Cosmetic Procedures: Safety Communication. 2018. Reproduced by Medsafe, New Zealand Medicines and Medical Devices Safety Authority.

[4] International Continence Society, International Society for the Study of Vulvovaginal Disease. ICS/ISSVD statement regarding FDA communication on vaginal cosmetic procedures. 2018.