Ektoina w pielęgnacji: osmoprotekcja i bariera skóry

Ektoina jest składnikiem aktywnym, który coraz częściej pojawia się w produktach do skóry wrażliwej, suchej i reaktywnej. Chemicznie jest to mała cząsteczka zaliczana do tak zwanych osmolitów, czyli substancji pomagających komórkom radzić sobie ze stresem środowiskowym [1]. W kosmetologii mówi się o niej przede wszystkim w kontekście nawilżenia, ochrony bariery i łagodzenia podrażnień. Nie jest to jednak składnik „cudowny”, który sam rozwiązuje każdy problem skóry. Jego sens zależy od wskazania, formulacji i tego, z czym zostanie połączony w produkcie.

Systematyczny przegląd dotyczący miejscowego stosowania ektoiny analizował jej wykorzystanie w chorobach zapalnych skóry związanych z uszkodzoną barierą [1]. Autorzy oceniali preparaty zawierające ektoinę stosowane u dzieci i dorosłych, między innymi w kontekście suchości, świądu i zaczerwienienia [1]. Wyniki sugerowały dobry profil tolerancji i potencjalną przydatność jako element pielęgnacji wspierającej. To ważne szczególnie u pacjentów, którzy źle tolerują mocniejsze substancje aktywne. Ektoina może być składnikiem wspierającym skórę, a nie agresywnie ją stymulującym.

W badaniu z udziałem pacjentów z łagodnym i umiarkowanym atopowym zapaleniem skóry oceniano krem zawierający ektoinę w porównaniu z preparatem referencyjnym działającym na barierę [2]. Preparat z ektoiną był dobrze tolerowany i uzyskał porównywalną skuteczność w ocenianych parametrach klinicznych [2]. Nie oznacza to jednak, że kosmetyk z ektoiną zastępuje leczenie dermatologiczne AZS lub innych chorób skóry. W przypadku nasilonego świądu, sączenia, pęknięć, infekcji albo przewlekłego rumienia konieczna jest konsultacja lekarska. Pielęgnacja barierowa wspiera terapię, ale nie powinna opóźniać diagnozy.

W praktyce ektoina może być dobrym wyborem przy skórze odwodnionej, reaktywnej, po nadmiernym złuszczaniu albo w okresie odbudowy po wybranych procedurach. Warto jednak pamiętać, że produkt pozabiegowy powinien być zgodny z zaleceniami specjalisty, bo skóra po laserze, peelingu czy mikronakłuwaniu ma szczególne potrzeby. Znaczenie ma także brak drażniących dodatków, takich jak intensywne kompozycje zapachowe czy wysokie stężenia kwasów. Ektoina najlepiej wpisuje się w strategię łagodzenia, nawilżania i wspierania bariery. Dobra pielęgnacja nie musi być agresywna, żeby była merytoryczna.

Źródła:

[1] Kauth M, Trusova OV. Topical Ectoine Application in Children and Adults to Treat Inflammatory Diseases Associated with an Impaired Skin Barrier: A Systematic Review. Dermatol Ther (Heidelb). 2022;12(2):295–313. doi:10.1007/s13555-021-00676-9. PMID:35038127.

[2] Marini A, Reinelt K, Krutmann J, Bilstein A. Ectoine-containing cream in the treatment of mild to moderate atopic dermatitis: a randomised, comparator-controlled, intra-individual double-blind, multi-center trial. Skin Pharmacol Physiol. 2014;27(2):57–65. doi:10.1159/000351381. PMID:23949258.